مشاهده تفاوت های سلول های گیاهی ( اپیدرم پیاز) و سلول های یجانوری (مخاط دهان )

اگر سلسله گیاهی از خزه گیان( گیاهان ابتدایی ) تا بازدانگان و نهاندانگان ( گیاهان عالی ) و سلسله جانوری را از اسفنج ها تا جانوران عالی بررسی کنیم تفاوت هایی دیده میشود :

1- تمامی سلول های گیاهی به جز آنتروزوئید ( گامت نر) خزه ، نهانزادان آوندی و بازدانگان ابتدایی (پروفانروگام ) غیر متحرک هستند . در گرو های جانوری سلول های متحرک فراوانند .

2- سلولهای گیاهی به غیر از موارد ذکر شده در بالا فاقد سانتریول هستند اما همه سلولهای جانو.ری سانتریول دارند .

3- سلولهای گیاهی توسط سیمان پکتات کلسیم که در تیغه میانی قرار دارد به هم متصل اند اما این تیغه در سلولهای جانوری وجود ندارد .

4- سلولهای گیاهی توسط پلاسمودسم با هم ارتباط دارند ( منافذی در دیواره سلولی )اما این اتصالات در سلولهای جانوری وجود ندارد .

5- سلولهای گیاهی به استثناء آنها که انگل هستند ( مثل سس و گل جالیز ) به علت دارا بودن اندامک کلروپلاست اتوتروف هستند اما سلولهای جانوری هتروتروفند . علاوه بر این انواع دیگری از پلاستها در سلول های گیاهی وجود دارد از جمله پلاست های ذخیره ای ( لکوپلاست ) و اندامک های رنگیزه دار ( کروموپلاست ) این پلاستها نیز در سلولهای جانوری دیده نمیشوند .

6- سلول های گیاهی به خاطر داشتن دیواره سلولی دارای ابعاد هستند .همچنین دیواره در حفاظت گیاه از عوامل نامساعد محیطی (اشعه ماوراء بنفش ، اشعه ایکس ، گرما ، سرما و .. ) و پاتوژن ها (عوامل بیماری زا ) نیز نقش دارد .

7- سلول های گیاهی دارای اندامک های غشایی بزرگ به نام واکوئل هستند . این اندامک در سلولهای  جانوری وجود ندارد .

وسائل مورد نیاز : پیاز ، تیغ ، آب ، لوگل ، شیشه ساعت ، چوبک ، مخاط دهان

روش انجام آزمایش :

اپیدرم پیاز : از قسمت داخلی برگ های پیاز اپیدرم آن را جدا میکنیم . داخل شیشه ساعت چند قطره آب میریزیم و اپیدرم را داخل آن قرار میدهیم تا آب را جذب کرده (تورژسانس) و بازتر شود . به وسیله تیغ به آرامی قسمت کوچکی از اپیدرم را جدا کرده و روی لام قرار میدهیم و یک یا دوقطره لوگل روی آن میریزیم و لامل را روی نمونه قرار داده و آن را زیر میکروسکوپ قرار میدهیم . ابتدا نمونه را با کوچکترین بزرگنمایی مشاهده کرده و رفته رفته بزرگنمایی عدسی را افزایش میدهیم .

مشاهدات :سلول های گیاهی به صورت فشرده در کنار هم قرار دارند . سلولهای گیاهی به دلیل وجود دیواره دارای ابعاد هستند ، فضای بین سلولی در بین آنها وجود ندارد (اگر مناطق سیاه رنگ در نمونه دیده شد انها حباب های هوا هستند که نباید آنها را شتباها جزو ساختمان گیاه به حساب آورد . هسته به خوبی در میان فضای هر سلول قابل رویت میباشد .

مخاط دهان : با استفاده از چوبک سلولهای مخاط دهان را از قسمت داخلی دهان میکنیم و روی لام قرار میدهیم و یک یا دو قطره لوگل روی آن ریخته و به همان ترتیبی که گفته شد با میکروسکوپ مشاهده میکنیم .

مشاهدات : سلول ها با فاصله از هم قرار گرفته اند ، این فاصله را مایع بین سلولی پر کرده ، سلولها به طور نامنظم پراکنده اند و شکل خاصی ندارند ( به دلیل عدم وجود دیواره سلولی ) ، هسته و اندامک ها به صورت نقاط پر رنگ ( به دلیل داشتن وزن بیشتر ) در داخل سلول قابل مشاهده اند .